Anette’nin Elmalı Payı ile Yeşim’in Yazı Evine Ziyaret
Çocukluk hayallerimi, bir gün oturacağım evin bahçesinde bir elma ağacının olacağı düşüncesi süslerdi. Kocaman bir elma ağacım olacaktı ve ben dallarından kopardığım elmaları, ağacımın altında kitap okurken keyifle yiyecektim. Bugün, oturduğum apartmanın bahçesinde tam otuz yıldır her gün biraz daha büyümekte olan bir elma ağacımız var. Yıllar içinde o kadar büyüdü ki, artık balkondan elimi uzattığımda dallarına yetişebiliyor, canım isterse bir meyvesini kopartabiliyorum. Tamamen doğal ortamda, ilaçlama yapılmadan, kendiliğinden oluşan bu meyvelerin bazılarında haliyle minik misafirler de olabiliyor ama bu bizi pek rahatsız etmiyor doğrusu.
Bu yıl elma ağacımız, üzerinde oluşan yüzlerce meyveyi taşıyamaz oldu ve birçoğunu yere döküverdi. Tabii gelen geçen çocuklara da gün doğdu. Onlar yere düşenleri, biz de erişebildiğimiz dalları topladık.Elmaların bir kısmını sos, bir kısmını da reçellerime katmak üzere ayırdım. Birazıyla da hemen sirke kurdum. Kalanlarla mutfakta bakışırken, ertesi gün sevgili Yeşim’in Yazı Evi’nde (http://yesimcimcoz.com/yazievi/)bir çalışmamız olduğu aklıma geldi ve hemen oraya götürmek üzere bir elmalı pay yapmaya karar verdim. Tariflerimi karıştırırken yıllar önce Almanya’da evlerine misafir olduğum Anette’nin, “ Scwaebischer Apfelkuchen” “ elmalı pay” tarifinde karar kıldım.Bugün size hem bu tarifi vermek hem de yaptığım elmalı payı götürdüğüm yazı evinde geçirdiğimiz o çok güzel saatlerden söz etmek istiyorum.
İsterseniz önce tarifi vereyim ama yazımın sonuna kadar okumanızı özellikle öneririm.
MALZEMELER:
26/ 28 cm. çapında çemberli kalıp
Hamur için: 250 gr. un/ ben tam buğday unu kullanıyorum
125 gr. yumuşak tereyağı
3 çorba kaşığı toz şeker
1 yumurta
½ çay kaşığı karbonat veya kabartma tozu
Üzeri için:
5-6 adet orta boy elma,
75 gr. kabuğu ayıklanmış tatlı badem
3 yumurta
125 gr. toz şeker
200 ml. çiğ krema
½ çay kaşığı halis vanilya tozu
1 limonun kabuğunun rendesi
Eğer varsa 2-3 damla acıbadem esansı (büyük marketlerde minik şişeciklerde bulunuyor)
pudra şekeri
Yulaf Kepekli zeytinli gevrek
Bugünkü yazımı eşsiz bir tatil yöresi olan Kalkan’dan yazıyorum ve plaj çantamda, kitap okurken bana eşlik eden, kendi yaptığım, bir kutu yulaflı gevreğim var.Daha önce tarifini verdiğim çavdarlı çıtır çubuklardan yola çıkarak hazırladığım yulaflı gevrekleri çok seveceğinizi sanıyorum. İş yerinize, tatile veya alışverişe giderken yanınıza alabileceğiniz sağlıklı ve tok tutucu bu gevrekleri bir kere yapınca uzun süre bayatlamadan saklayabilirsiniz.
MALZEMELER:
1 su bardağı yulaf kepeği
1 su bardağı organik çavdar unu
1 su bardağı organik tam buğday unu
1 ½ su bardağı ılık su
1 tatlı kaşığı dolusu toz maya
4 çorba kaşığı zeytinyağı
1 çay kaşığı tuz
1 avuç kadar ayıklanmış,ufak kesilmiş siyah zeytin
1 adet minik minik kıyılmış taze kırmızı biber
1 tatlı kaşığı iri dövülmüş kişniş
1 tatlı kaşığı kuru biberiye
YAPILIŞI:
Tıpkı çavdarlı çıtır çubuklarda olduğu gibi tüm malzemeyi karıştırıp mayalanmaya bırakıyoruz. Yaklaşık bir saat sonra hamurumuzu ikiye bölüp yağlı kağıt üzerinde oklavayla en fazla ½ cm. kalınlığında açıyoruz. Kolaylık olarak, hamuru iki yağlı kağıt arasında açmanızı önerebilirim.
On dakika kadar beklettikten sonra hamur ruleti veya bıçakla istediğimiz boyutta kareler çiziyor ve 180 dereceye önceden ısıtılmış fırında hamurlarımız gevrek bir hal alana kadar yaklaşık 30 ila 40 dakika arası pişiriyoruz. Mümkünse kapalı fırında soğuyana kadar bekletiyoruz.
Gevrekler iyice soğuduktan sonra kapaklı bir kavanozda 3-4 hafta tazeliğini koruyacaktır.
Afiyet Olsun!
Ayışığı Usulü Fırında Bamya
Bugün size vereceğim tarifin kaynağı Ayvalık Cunda’da sadece beş odası olan bir butik otelin sahibesi Hülya Hanım’dan. Aslen İzmirli olan Hülya Hanım ve Ayvalıklı eşi Bülent Bey’in ve cana yakın çocuklarının ev sahipliği hakkında ne yazsam az gelir. Bazı şeyler anlatılmaz yaşanır. Bu kadar söylemekle yetineceğim. Kendileriyle yanlız iki gün beraber olduk ama bundan sonra sık sık konukları olacağımıza eminiz.
Hülya Hanım otelde sadece sabah kahvaltısı veriyor ama kahvaltıda sabah erkenden yaptığı nefis hamur işlerini eksik etmiyor. Sofradaki zeytinler bile kendi elleriyle hazırladığı zeytinler. Reçelleri anlatmaya zaten gerek yok. Kendisiyle yemek üzerine sohbet ederken, bize bu tarifi verdi. Ben de sizler için pişirdim, yedik ve çok beğendik. Son derece sağlıklı ve hafif bir ana yemek. Üstelik manzarası da sofralara layık. Hülya Hanım bu yemeği yuvarlak bir tepside pişiriyormuş ama ben farklı bir kap kullandım. Bakalım, kendisi yemeğimi nasıl bulacak!
Tekrar teşekkürler, Hülya Hanım!
MALZEMELER:
6 kişi için
1 kg. bamya( uzun olanları tercih edebilirsiniz)
2 veya 3 adet orta boy patates
2 veya 3 adet orta boy kuru soğan
2 veya 3 adet küp kesilmiş domates( Hülya Hanım’ın dediğine göre domates küpleri pişerken erimemesi için çok ufak olmamalı)
1 adet limonun suyu( Ben limon suyunu çok çok az, bamyanın rengini açacak kadar koydum, onun yerine koruk ekledim.
½ su bardağına yakın zeytinyağı
2 ½ su bardağı kadar su( gerekirse ılık su eklenebilir)
Arzuya göre 1 tatlı kaşığı biber salçası veya bir miktar domates sosu
Tuz
Et olarak arzu edilen miktarda kuşbaşı tavuk, hindi, kuzu eti olabilir. Ancak bu etlerin önceden bir miktar pişmiş olması gerekir. Hülya Hanım et yerine tuz ve biberle tatlandırılmış kıyma topçukları yaptığını söylemişti. Ben de bunun üzerine elimde hazır olan köfte hamurumdan minik topçuklar yaptım ve bunları çiğden yemeğime ekledim Doğrusu köfteler yemeğime lezzet kattılar.
YAPILIŞI:
Bamyaları önce yıkayıp sonra dikkatlice ayıklıyoruz. Bu konuyu uzun uzadıya koruklu bamya tarifimde yazmıştım.
Küp domatesler, limon suyu ve biraz tuzla bamyaları kullanacağımız kabın içinde harmanladıktan sonra tepsinin ortasına gelecek şekilde elma dilimi gibi kestiğimiz çiğ patates ve soğanları fotoğrafta da görüldüğü gibi bir çiçek görüntüsü verecek şekilde diziyoruz. Et veya kıyma toplarını üzerine serpiyoruz. Ben ortaya korukları da ekledim.
Zeytinyağlı ve domates püreli suyumuzu yemeğin üzerine döküp,üzeri kapalı olarak ocakta 15 dakika kadar tıkırdattıktan sonra önceden 200 dereceye kızdırılmış fırında üzeri açık olarak, taa ki bamyaların üzeri pembeleşene, tarif sahibinin ifadesine göre mümkünse kızarana kadar pişiriyoruz.
Bamya henüz pazardayken denemenizi öneririm.
Afiyet Olsun!
Evde Yapılabilen Pratik Döner
Bu tarif de rahmetli anneannemin zamanından kalma olup çocuklarımı büyüttüğüm dönemde pek işime yaramıştır. Siz de sağlıklı ve her an elinizin altında bulabileceğiniz bu döneri yaparak çocuklarınıza ufak sürprizler hazırlayabilirsiniz. İster pideyle, ister lavaşla isterseniz kızarmış patates veya pilavla vereceğiniz ev döneri hem ekonomik hem de pratik bir yemek olacaktır. Denemenizi öneririm.
MALZEMELER:
4 kişi için
2 dilim dana şnitzel / yaklaşık 350 gr. kadar (dananın tranç kısmından kestirip incecik dövdürmenizi öneririm)
200 gr.dana /kuzu karışık kıyma
Tuz, karabiber
YAPILIŞI:
Fotoğraflarda görüldüğü gibi etimizi, tuz,karabiberle tatlandırdığımız kıymamızla beraber sıkıca sarıyoruz.En az bir gece dondurduktan sonra, kullanmadan 20 dakika kadar önce dışarı çıkartıp, incecik dilimleyip yağsız tava veya seramik tavada alt üst çevirerek pişiriyor ve arzu ettiğimiz şekilde servis yapıyoruz.
Bu Bayramda Soframıza Gelebilirler
İster et, ister kümes hayvanı, ister balık olsun, sofranızda neşe ve mutluluk olsun. Hepinize nice,mutlu bayramlar dilerim.
Haluş’un Fincanda Güllacı / Bir Ramazan Klasiği
Mutfak penceremden bakanlar, Haluş’un kim olduğunu bilirler, çünkü O, blogumdaki ilk yazımın konuğu olmuş, çok yakında kaybettiğimiz sevgili komşumuzdur. Daha önce de sözünü ettiğim gibi bazı yemek ve tatlıları onun tarifiyle vereceğimi belirtmiştim. İşte bugün sırada Haluş’un yaptığı gibi fincanda güllaç var. Rahmetli defter tutmadığı için elimizde yazılı bir ölçü de yoktu ama Haluş’un kızı, benim can dostum, Seyhan ile beraber, aynı onun yaptığı gibi bir güllaç yapmaya niyetlendik. Hatırladığımız gibi malzemeleri hazırladık. Seyhan, aklında kaldığı kadarıyla annesinden gördüğü usulde, güllaçları avucunun içine koyduğu fincanın içinde tanelerken, ben de fotoğraf çektim. İftara kadar soğuttuğumuz güllacımız, akşam midelerimizi şenlendirdi. Sanırımhem yapar hem yerken kendisini o kadar andık ki Haluş’un da ruhu şad olmuştur. Ancak özellikle ben daha sağlıklı yapacağım diye şeker ölçüsünü değiştirdiğim ve yarı yarıya bal kullandığım için bana biraz bozulmuş olabilir. Affedersin Haluşçuğum!
Güllacın Ramazanla birlikte anılmasının ve iftar sofralarının gözdesi olmasının sebebi, mideyi rahatsız etmeden, oruçla birlikte düşen kan şekerini normale getiren hafif bir tatlı olmasıdır. Ayrıca içinde bulunan vitaminler sayesinde bağışıklığı da güçlendirir. Söylemlere göre, mutfağımıza Osmanlı’dan gelen bu tatlının ana malzemesi olan nişasta yufkası, ilk kez on beşinci yüzyılda mısır nişastasından yapılmış. O zaman açılan bu yufkalar kuruyunca halk bunları süt ve şekerle ıslatıp yermiş. Daha sonraları nişastanın kokusunu, süte eklenen azıcık gül suyu ile değiştirmişler ve böylece “güllü aş” yani “güllacın” temelini atmışlar. Sonraları bu tatlı fındık,ceviz, badem gibi yemişlerle zenginleştirilerek Ramazan Ayı’nın aranan tatları arasına girmiş. Genellike tepsi içinde börek yapar gibi kat kat döşenirse de bizim yaptığımız gibi yapanlar da çoktur. Bu arada güllaç tatlısı pastaneler tarafından epey değişikliklere uğramış, muhallebilisi,muzlusu, çileklisi gibi değişik versiyonları da yapılmaktadır. Ancak sanırım bu yaz sıcaklarına en yakışan değişiklik de dondurmalı güllaç olmuştur.
MALZEMELER:
1 paket güllaç/ yaklaşık 10-12 adet güllaç yufkası
2 ½ kg süt
1 su bardağı şeker ve 1 su bardağı bal ( Bal kullanmayacaksanız 3 su bardağı şeker hafif bir tatlı için kafi geliyor)
BİLGİ İÇİN: Klasik tariflerde ve güllaç paketlerinde 3 kg süte 1 kg şeker olarak verilen ölçü fazla tatlı oluyor ve hazırlanan sıvı da artabiliyor.
3 su bardağına yakın dövülmüş iç ceviz veya arzu edenler fındık veya badem kullanabilirler.
½ kahve fincanı veya arzuya göre daha fazla gülsuyu gülsuyunu azar azar katıp tadını kontrol etmekte yarar var bazen gülsuyu çok güçlü olup acılık verebilir.Kullanacağınız gülsuyunun gıda için uygun olduğunu kontrol etmenizde yarar var.
Süslemek için 1 çay fincanı Antep fıstığı tozu
Mevsime göre nar taneleri veya kiraz şekerlemesi
Avucunuzda şekil verebilmek için ağzı açık dibi dar olan bir çay fincanını kullanabilirsiniz.
Çavdar,yulaf ve tam buğday unu ile evde yapılan lavaş ve kendi lavaşımızla kolay lahmacun
Herkesi çıldırtan şu sıcak günlerde ben de çıldırmış olmalıyım ki birden bire evde lavaş yapmaya karar verdim ve nedense bu defa pek ustası olmadığım gibi yuvarlak yufkalar açmaya niyetlendim. İnsan mutfak konusunda bilgi sahibi olabilir, güzel ve değişik yemekler yapabilir ama güzel yufka açmak konusunda özel bir becerisi olmayabilir. İşte ben kendimi her zaman bu sınıfa sokmuşumdur. Açabildiğim en büyük yufka dikdörtgen şeklinde ve ancak 20 cm /30 cm büyüklüğünde olmuştur. Bir türlü yuvarlak hamur açma konusunda kendimi zorlamamışımdır. Buyüzden, işin ustalarının belki yarım saatte yapacağı işi ben ancak bir saatte yaptım. Bir de benim yufkalarımın çapı ancak 20 cm. olabildi. Ama sonuçta elimde 18 adet yuvarlak benzeri lavaşım oldu. Hem de öyle böyle değil, gayet sağlıklı ve lezzetli lavaşlar. Çünkü organik çavdar ve tam buğday ununa kattığım yulaf kepeği ile lavaşlarım hem gevrek hem de lezzetli oldular.Ancak yuvarlak yufka açmak için biraz daha çalışmama gerekecek sanırım. Bir kısmını derin dondurucuya kaldırdığım lavaşlarımın diğerleriyle iftar için hemen bol kıymalı ev lahmacunu yaptım. Eh, bu durumda bunu sizlerle paylaşmak da boynumun borcu oldu.
MALZEMELER:
Yaklaşık 18 adet 20 cm. çapında lavaş için
1 su bardağı yulaf kepeği
1 ¼ su bardağı çavdar unu
1 ¼ su bardağı tam buğday unu
2 ¼ su bardağı ılık su
1 tatlı kaşığı toz maya
1 çay kaşığı toz şeker
1 çay kaşığı tuz
Ayrıca hamuru açmak için bolca tam buğday unu
YAPILIŞI:
Un,su,maya ,tuz ve şekerle aynen ekmek mayalar gibi hamurumuzu mayalıyoruz. Bir saat kadar ılık ortamda üzeri streçle örtülü beklettikten sonra hamurumuzu bolca un serpilmiş tezgahın üzerine minik yumrulara böldüm. Daha sonra her bir yumruyu oklava veya merdane ile açtım. (hangisi kolayınıza gelirse) İşimi kolaylaştırmak için iki tavayı birden ısıttım ve lavaşları fotoğraftaki gibi merdane yardımıyla tavalara aldım. İki tane pişerken ben diğerlerini çmaya devam ettim. Bir yandan da lavaşlarımı ters yüz ettim. Burada dikkat edilmesi gereken bir şey ateşin kesin çok hafif olması ki lavaşlarınızı kavrayıp sertleştirmesin. Lavaşlar” yaklaşık 5 dakika” alt üst çevirerek pişirdim ve üst üste dizdim. Ben lavaşlarımın bir kısmını daha sonra pratik pizza yapmak üzere dondurdum. Bir kısmıyla da hemen lahmacun yaptım. Gelin isterseniz şimdi bir de lahmacunuma göz atalım. Daha fazlasını oku…
Anneannemin “Ramazan Kebabı”
Şimdi ,“ Biz çocukken her köşede bir kebapçı yoktu ki,” diyeceğim, yaşım ortaya çıkacak. Ama, gerçek bu. O zamanlar, değil kebap, dışarıda yemek yemek için bile bir sebep olmalıydı. Kebap dedik mi hemen Bursa’nın meşhur İskender Kebapçısı akla gelirdi. İstanbul’da ise Beyoğlu’ndaki Hacı Baba Kebapçısı, Nişantaşı Tatbak ve diğer sayılı birkaç kebapçı bilinirdi. Tabii bir de Florya’daki Beyti ‘yi unutmamak lazım.
Şimdiyse adını sayamayacağım kadar çok kebapçı ve bunların zinciri olan şubeleri,mahalle aralarından tutun da alışveriş merkezlerine kadar her yere yayılmış durumdalar. Buna rağmen İstanbul’da iftarını bir kebapçıda yapmak isteyen vatandaşların önceden yer ayırtmadan yer bulması neredeyse mümkün değil. En azından benim başıma geldiği için böyle olduğunu düşünüyorum.
Büyüklerimiz ne yapıp ne öğrettiyse çoğu kez doğrusunu yapmışlar. Mutfakta ekonomiyi de bizlerden kat kat iyi bilirlermiş. İşte bunun en güzel örneklerinden biri de, Ramazan ayının olmazsa olmazı “pide” den sofrada artanlarının, anneannemin elinde nefis bir kebaba dönüşmesiydi. Rahmetli, bu pideleri minik şeritler halinde keser ve buzdolabında en fazla bir iki gün bekletir, “ malum derin dondurucular henüz yoktu” sonra da, iftara Mehlika Sultan Kebabı yapıverirdi. Bir yanda pideler hafifçe kızarır, üzerine sıcak et suyu dökülür, diğer yanda köfteler veya *ev dönerimiz pişer, üzerinin sosu ve sarmısaklı yoğurdu hazırlanır. Son anda tereyağı kızdırılır ve o sırada zaten top atılmıştır. Buyrun sofraya!
**Mehlika Sultan’ın kebabı için malzemeler:
4 kişilik
1 adet bayatlatılmış Ramazan pidesi ( iki üç gün boyunca sofradan artanları dolapta bekleterek elde edebilirsiniz, ya da istediğiniz kadarı buzlukta saklayabilir, Ramazan’dan sonra da kullanabilirsiniz.)
Pideleri ıslatmak için 2 su bardağına yakın, suyla inceltilmiş et suyu
350 gr. köftelik kıyma
50 gr. bayat ekmek içi
Yarım kuru soğanın ve arzuya göre 1 diş sarımsağın rendesi
1 çay kaşığı kimyon,1 çay kaşığı karabiber, 2 çay kaşığı tuz
Sosu için:
2 adet irice domatesin rendesi
1 tatlı kaşığı biber salçası
2 çorba kaşığı sıvı yağ veya tereyağı
Arzuya göre acı pul biber
1 ½ su bardağı kadar sarımsaklı veya sade yoğurt
Üzerine dökmek için bir miktar kızdırılmış tereyağı


































